Salsa

Salsa Çalışmaları için

SALSA

Birçok popüler müzikte olduğu gibi salsa da Afrika’nın yeni dünya’nın kozmopolit kültürüyle buluşmasıyla ortaya çıkmıştır. Salsa’nın 1930’larda ya da 1940’larda Küba’da başladığı söyleniyor. Aslında tartışma gruplarına baktığınızda Portoriko’lular ve Küba’lılar arasında Salsa’nın kendilerine ait olduğuna dair derin tartışmalar var. Hatta Afrikalılar da Salsa’yı sahiplenme konusunda hayli iddialılar. Bir tarafı Yoruba vurmalı çalgıları ve bir tarafı da çağrı cevap (call response) vokalleri yerlilerin müzikleriyle birleştirildi. İspanya ve Fransa’nın müzüik ölçüleri ile İngiltere country dansı üstüste konularak SON ortaya çıktı ve tadı çok güzeldi!!! 

Evet hareket olarak modern Latin dans müziğini Küba kurduysa da değişik içeriklerle bu dansın transformasyonu Karayipler dışında New York ve Miami sokaklarında gerçekleşmiştir..

Salsa’yı tarif etmek kolay değildir. Salsayı kimler buldu? Kübalılar mı yoksa Porto Rikolular mı? Gerçekte salsa birçok Latin ve Afro-Caribbean danslarının birleşimidir. Herbiri salsanın gelişiminde önemli rol oynamışlardır

Küba’ya salsanın orijini ve ortaya çıkışının temellerini atması bakımından hakkını verdikten sonra söylemeliyiz ki salsa sadece Kübanın dansı değildir. Derinlere indikçe sonradan “Danzon” adını alan ve Haiti’den kaçan Fransızlar tarafından adaya getirilen İngiliz/Fransız country müziği Rumba ve Afrika kökenli birçok dansla (Guaguanco Colombia Yambu) harmanlanmaya başladı. Ve bugün bilinen salsa ile neredeyse aynı özelliklere sahip olan Küba’nın simgesel müziği ve dansı “Son” bu karışıma eklendi. Bu ilginç bileşim kendini küçük varyasyonlarla ve küçük oluşumlar halinde bazı başka ülkelerde de göstermeye başladı. Dominik Cumhuriyeti Colombia Porto Rico ve diğerleri. Bu ülkelerdeki orkestralar müziklerini para kazanma amacıyla Mexico City ve New York’a taşıdılar. Ve bu iki şehirde yatırım olanaklarının ve tanıtım imkanlarının zenginliği sebebiyle salsa ticari görünümünü kazanmış oldu. “Salsa” terimi New York’da doğdu fakat dansı değil. Salsa değişik ülkelerin değişik müziklerine verilen ortak bir lakap olarak popülaritesini kazandı. Rumba Son Montundo Mambo Guaracha Cha cha cha Son Charanga CumbiaMerengue PlenaDanzon Guguanco Festejo bomba cubop Guajiro ve daha birçoğu. Bunların bir bölümü kendi karakterlerini yarattılar bazıları da harmanlanıp Salsayı oluşturdular. Daha kısa ve net bir anlatımla söylemek gerekirse Salsa  Küba Son müziğinin birtakım diğer tarzlarla karıştırılıp modernize edilmiş halidir diyebiliriz.

Eğer günümüzde yapılan salsayı dinlerseniz altyapısında “Son” duyacaksınız “Cumbia” duyacaksınız“Guaracha” duyacaksınız. Hatta eskiden çalınan “Merengue” den parçalar duyacaksınız. Bütün bu eski müzikleri modern ritmlerin arasında yakalayabilirsiniz. Büyük Salsa müzisyenlerinden Kübalı Willie Chirino bir şarkısının liriklerinde salsanın tarihini bir cümleyle özetlemiş: “.y si en la calle Serra te la encuentras dile que le he escrito un ‘SON’ de corazón…” “.eğer ona Serra caddesinde rastlarsan ona sadece onun için kalbimden bir ‘SON’ yazdığımı söyle…”

SALSA
Latin ritimleri uzun yıllardır popülerliğini korumuştur hemen hemen herkes Samba ya da Reggea müziklerini bilir ve bunlarda dans etmiştir.

Fakat hergün daha büyük bir popülerite kazanarak kitlesini arttıran ve dansçılara yıllardır büyük zevk veren bir latin dans daha var sadece Karayipler’de Amerika’da ya da Avrupa’da değil dünyanın her köşesinde insanları etkileyen bir danstan bahsediyoruz. SALSA…

İspanyolca bir sözlükte araştırdığınızda salsanın çeşitli baharatalardan oluşan bir çeşit sos olduğunu bulursunuz.Tabiki bizim bahsettiğimiz salsa bu değil bizi dansetmeye iten bazı ritimlerden ve vuruşlardan bahsediyoruz. Tıpkı yediğimiz salsa gibi salsa ritimi de sıcaktır. Belrittiğimiz gibi salsa kelimesi müzikle ilgilidir salsa müziğinin üzerine yapılan dansa Küba ve Miami de genellikle “CASINO” denir. Ama artık bütün dünyadaki dansçılar tarafından “SALSA” adıyla bilinmektedir

Salsanın kelime anlamını inceledikten sonra bütün salsa dansçılarının bilmesi açısından çok önemli olansalsanın köklerine ve neden bu ismi nasıl aldığına kısaca salsanın nereden geldiğine bakalım.

Salsa şarkılarının sözlerinde çok geçen bir kelime vardır: “SON”. Son salsanın tam anlamıyla orijinidir. Yani salsa Küba son müziğinin modernize edilmiş halinden başka bir şey değildir. Diğer müzik türleri ve zengin enstrümanlarla geliştirilmiştir.

Son Havana’ya Kübanın batısından daha iyi bir yaşam sürmek için büyük şehire göçenler tarafından1920’lerde getirilmiştir. Yaşamlarını kazanmak için sokaklarda gitarları ve davullarıyla Havana’ya renk katan bu insanlar zamanla Havana partilerinin vazgeçilmez unsuru olmuşlardır. Doğaçlama yaptıkları müziklerle (Son-montundo) inasanları dans ettirmişlerdir.

bu türün ilk uygulayıcıları Ignacio Piñero María Teresa Vera ve Miguel Matamoros İspanyol koloni kültüründen aldıkları gitarlar ve geleneksel Küba çalgılarından guiro maracas ve clave ile bu müziği yıllar sonraya taşıyacak altyapıyı kurmuşlardır. kısa zamanda Havana sosyetesi o zamana kadar yaptığı WaltzDanza Contradanza ve Danzón gibi dansların yanında “SON” da yapmaya başladılar. O zamanların en popüler gece klüplerinden Casino Deportivo ve Casino de la Playa dünyanın dört bir yanından buraya kumar oynamaya gelen zenginlere SON müziğini tanıttı.

Zamanla yeni gruplar yeni müzik anlayışları ve yani enstrümanlarla son geliştirildi. Piyano perküsyon aranjmanları ve üflemelei çalgılar SON müziğe katıldı. Küba’nın ekonomik durumu kötülşetikçe müzisyenler para kazanmak için Amerika birleşi Devletleri ve Meksika’ya göç ederek yaptıkları müzikle geçimlerini sağlamaya başladılar. Zaman geçtikçe evlerinden uzakta olan bu müzisyenler kayıtlar yapmaya ve giderek ünlenmeye başladılar.

60’lı yıllara gelindiğinde amerika’da yaşayan latin müzisyenler klasik son müziğine Rock’n Roll MerengueBossanova Cumbia Cha Cha Cha Mambo ve Boogie-Woogie gibi popüler müzik türlerini kattılar. Gelenkesl latin ritimlerini bozmadan ortaya çıkarttıkları bu türe sevecn bir isim buldular: BOOGALOO”. Latin müziğin efsanesi Tito Puente New York’s Madison Square Garden’daki Fania All Stars konserinde Kendinden geçmiş şekilde danseden kalabalığa “Esto es una gran SALSA!”. diye seslendi.

Bu sözler çok ünlü bir Küba Son şarkısı olan “Echale Salsita!” da dan alınmıştı. Tito Puente’nin Fania All stars konserinde söylediği bu sözler kısa zamandabu müziğe kısa etkileyici ve tanımlayıcı bir isim arayan plak şirketlerinin pazarlamacıları tarafından kullanıldı. Ve SALSA etiketi günümüze kadar yaşadı. Ne tesdüftür ki bu müziğe salsa denmesine en çok kızan kişi de Tito Puente’idi.

Reklamlar